|
دكتر
پرويز قديريان
استاد دانشگاه مونتريال ـ كارشناس سازمان بهداشت جهاني
E-Mail:EPIDEMIOSEARCH@yahoo.com
Web:ALLNATURALREMEDIES.NET
نوشابه
هاي گازدار
مصرف نوشابه هاي گازدار به صورت تجارتي و بازاري در قرن 18 مد شد. در
ابتدا اين دسته از نوشابه ها به آبهاي معدني طبيعي اختصاص پيدا ميكرد
ولي بعدها نوشابه هاي
Carbonated
گازدار مانند كولاها كه امروز درصد بالايي از مصرف مايعات رژيم غذايي
روزانه مردم را تشكيل ميدهند جاي آبهاي معدني گازدار را گرفتند. در حال
حاضر مصرف سرانه سالانه نوشابه هاي گازدار در كانادا حدود 150 ليتر است
كه رقمي است حدود 600 ليوان در سال.
امروز صنعت نوشابه هاي گازدار يا سودا يكي از پردرآمدترين رشته تغذيه
به شمار ميرود و هر ساله بيليونها دلار درآمد دارد. به طور كلي تركيبات
اين نوشابه ها با هم شباهت دارند و از مقداري شكر، شكر مصنوعي، اسانس
هاي طبيعي و مصنوعي كه رنگ و طعم مخصوص به نوشابه ها ميدهند و گاهي هم
مقداري كافئين تشكيل شده اند. البته همانطور كه از اسم اين نوشابه ها
هويدا است مقداري هم به آن گاز مخصوص و اسيد ميزنند و به اين عمل
Carbonated
ميگويند.
اين نوشابه ها به علت داشتن شكر و كافئين به شخص يك نوع انرژي سريع و
موقتي ميدهند ولي روي هم رفته تقريبا هيچكدام از آنها حاوي مواد غذايي
ضروري و مهم نيستند. يك ليوان كولا ميتواند حدود يك صد كالري در بدن
توليد
كند ولي كولاهاي با شكر مصنوعي هيچ انرژي در بدن توليد نميكنند.
از نظر سلامتي، مصرف زياد نوشابه هاي گازدار كه با شكر طبيعي شيرين شده
اند ميتوانند موجب ازدياد وزن بدن شده و در نهايت به چاقي منجر شوند.
ضرر و زيان ديگر اين دسته از نوشابه هاي تجارتي پوسيدگي دندانها است
زيرا دندانها را براي رشد باكتريهاي زيانبار آماده ميكنند و اسيد موجود
در آنها سبب از بين رفتن ميناي دندانها ميشود. ميگويند اگر سكه هاي زنگ
زده را در داخل نوشابه هاي گازدار قرار دهيد بعد از مدتي كوتاه زنگ هاي
آن از بين ميرود و آن به علت اسيدي است كه در تركيب اين نوشابه منظور
گرديده است و همين مواد ممكن است در افرادي كه به زخم معده و اثني عشر
دچار هستند موجب ناراحتي هايي شود. به همين جهت خواندن برچسب نوشابه
هاي گازدار و تركيب آن امريست بسيار مهم و ضروري زيرا بعضي از افزاينده
هاي غذايي مانند رنگ ها و طعم و مزه ها ممكن است آلرژي زا بوده و يا
دردسرهاي ديگري به وجود آورند. بسياري از اين نوشابه ها حاوي مقداري
فسفات هستند كه در جذب كلسيم مواد غذايي در روده ها وقفه اي به وجود
ميآورند كه در درازمدت باعث تغييراتي در استخوانهاي بدن و پوكي و
شكنندگي آنها ميشود. دسته اي از نوشابه هاي گازدار داراي مقدار زيادي
سديم هستند كه در تغيير فشار خون بدن نقشي مهم دارند.
اگر كودكي كه حدود 60 پاوند وزن دارد در روز حدود 5/1
ليوان نوشابه گازدار كافئين دار مصرف كند مانند آن است كه چهار فنجان
قهوه مصرف كرده است كه نسبت به وزنش رقمي است بالا و همين كافئين بيش
از حد باعث بي خوابي و فعاليت غيرطبيعي كودك ميشود، در حالي كه مصرف
كافئين زياد در بزرگسالان، باعث ازدياد فشار خون، بي خوابي و تپش
ناموزون قلب خواهد شد. كافئين موجود در نوشابه ها، همانطور كه اشاره شد
باعث دفع سريع مايعات از كليه ها شده (چون ادرارآور است) و باعث دفع
كليسم بدن نيز ميشود.
نوشابه هاي گازدار با شكر مصنوعي ميتوانند باعث بروز آلرژي و يا شدت آن
شوند و در افرادي كه به سردرد ميگرن دچار هستند مزيد بر علت شده و درد
را شدت ميدهند.
متاسفانه اخيرا كارخانه هاي نوشابه هاي گازدار با اضافه نمودن طعم و
مزه مخصوص ميوه هاي طبيعي سعي دارند نظر مشتريان بيشتري را جلب نمايند
در حالي كه تركيبات اصلي اين نوشيدنيها تغييري نكرده و فقط اسانس مخصوص
به آن اضافه نموده اند كه طعم و مزه جديدي به نوشابه بدهند كه از نظر
غذايي هيچ ارزشي نخواهند داشت. البته نبايد فراموش كرد كه اگر در مصرف
نوشابه هاي گازدار مانند هر چيز ديگر زياده روي نشود و حد اعتدال
مراعات گردد و گاهگاهي يك ليوان نوشيده شود ضرر و زيان نخواهد داشت ولي
اگر به آن عادت شود و هر روز مقدار زيادي مصرف شود مسلما موجب
ناهنجاريهاي غيرقابل جبران ميگردد. كودكاني كه قبل از صرف غذا عادت به
نوشيدن نوشابه هاي گازدار دارند اشتهاي خود را از دست داده و كمتر
تمايل به خوردن غذا دارند و اگر اين عمل بارها تكرار گردد سوءتغذيه و
كمبود مواد غذايي در آنها بروز خواهد كرد.
با اين شرح و توضيح حتما ميپرسيد پس چه بايد كرد؟ شما ميتوانيد در منزل
نوشابه دلخواه خودتان را كه در آن سديم، رنگ و قند مصنوعي، اسيد و
گاز و غيره وجود ندارد تهيه كنيد. انواع آب ميوه هاي طبيعي با رنگهاي
اشتهاآور، شير، دوغ و آب معمولي و چاي از نظر غذايي و بهداشتي با
نوشابه هاي گازدار قابل مقايسه نيستند و ميتوانند باعث سلامتي شما شوند
نه باعث بروز بيماريها و عوارض گوناگون.
جوش صورت و عوامل بروز آن:
حدود 85 درصد تازه بالغين در طول دوره نوجواني به عارضه جوش صورت دچار
ميشوند كه در افراد مختلف شدت و ضعف آن متفاوت است. روي هم رفته پسران
خيلي بيشتر از دختران به عارضه جوش صورت مبتلا ميشوند. در اينجا بايد
اشاره كرد كه جوش تن و صورت عارضه مخصوص نوجوانان نيست، زيرا در افراد
ميان سال، مخصوصا آنهايي كه قند خونشان بالاست نيز ديده ميشود و گاهي
به طور طولاني اين عارضه باقي ميماند و در گروهي در فصول و حالات مختلف
بروز ميكند و خود به خود بهبود مييابد.
جوش ها ممكن است به صورت انفرادي يا متعدد روي پيشاني، بيني، گونه ها،
چانه و همچنين روي سينه و پشت ظاهر شوند. هنوز علل بروز جوش تن و صورت
به وضوح شناخته نشده ولي عوامل تغذيه اي، هورموني، رواني و بعضي از
بيماريها را به آن نسبت ميدهند كه در زير اختصارا به آنها اشاره ميشود.
هورمونهاي جنسي در بروز و شدت جوش تن و صورت نقش مهم دارند. در موقع
بلوغ تغييرات چشمگيري كه در ترشح هورمونهاي جنسي بدن به وجود ميآيد سبب
تحريك غدد چربي زير پوست شده و پس از تحولاتي عفونت پوست را به وجود
ميآورد. مسلما ميكربها و عوامل عفونت زاي موجود در پوست معمولا، همزمان
با تغييرات هورموني فعاليت غيرطبيعي خود را از سر ميگيرند و جوش صورت
را به وجود ميآورند كه با دست زدن به آنها و تميز نكردن پوست با وسايل
بهداشتي و صحيح، آن را شدت ميدهند و مشكلاتي را به وجود ميآورند.
گاهي در دختران جوان بروز جوش هاي صورت و تن همزمان است با دوره
ماهيانه كه روي هم رفته چند روزي بيشتر دوام پيدا نميكند.
پژوهشگران و پزشكان متخصص عقيده دارند كه عادت غذايي و تغذيه نقش مهمي
در سلامتي پوست بدن داشته و تغييرات در چند و چون تركيب رژيم غذايي
ميتواند جوش صورت را سبب شده و يا آن را شدت دهد. در اين صورت تغذيه
ميتواند نقشي مهم در پيشگيري و درمان جوش داشته باشد. مثلا ويتامين
A
كه در زرده تخم مرغ، جگر، برخي ماهي ها و شير و لبنيات وجود دارد و
همچنين فرم اوليه ويتامين
A
كه بتاكاروتن نام دارد و آن را ميتوان از سبزيجات سبز تيره رنگ و هويج
و غيره به دست آورد ميتواند در پيشگيري و بهبود جوش صورت مهم باشد.
البته نبايد فراموش كرد كه مصرف زياد و بي رويه ويتامين
A
نه تنها از بروز جوش صورت جلوگيري نميكند، بلكه در كهنه شدن و پخش
عفونت در پوست كمك ميكند. لذا بدون مشورت پزشك متخصص نبايد بي رويه از
ويتامين A
استفاده كرد.
ويتامين C
كه در مركبات، اكثر ميوه جات، سيب زميني و در برخي از سبزيجات وجود
دارد ميتواند كمك زيادي در درمان و جلوگيري و رشد جوش ها كند.
ويتامين E
كه يكي ديگر از آنتي اكسيدانهاي قوي است و در تخم مرغ، روغنهاي گياهي،
دانه هاي روغني مانند پسته و بادام و گردو و بادام زميني و حتي در
سبزيجات سبز تيره رنگ وجود دارد به تنهايي و يا در كنار سلينيوم
(Selenium)
كه خود آنتي اكسيداني است و ميتوان آن را از گوشت ها و غذاهاي دريايي،
غلات و حبوبات، سير و پياز و قارچ به دست آورد ميتوانند به طور محسوس
در پيشگيري و درمان جوش صورت و بدن موثر باشند.
Chromium
كه در خمير مايه، جگر و پنير وجود دارد به علت اينكه ترشح انسولين را
زياد ميكند و در هضم و جذب مواد قندي نقش مهم دارد ميتواند در بهبود
بخشيدن جوش هاي تن و صورت مفيد واقع گردد. افرادي كه به هر دليلي قند
خونشان بالاتر از ميزان طبيعي است و بدنشان قادر نيست مواد قندي موجود
در رژيم غذايي را هضم و جذب نمايد، بيشتر در معرض بروز جوش تن و صورت
قرار دارند و توجه به رژيم غذايي آنها ميتواند در پيشگيري و درمان جوش
مورد بحث موثرتر باشد.
البته نبايد فراموش كرد كه بعضي از عادات غذايي و يا تركيبات رژيم
غذايي نيز ميتواند سبب بروز يا پيشرفت جوش تن و صورت گردد.
غذاهايي كه حاوي مقدار زيادي يد هستند مانند پوست ماهي و نمك يد دار
ميتوانند اين عارضه را به وجود آورده و يا آن را شدت دهند. مصرف زياد و
بي رويه ويتامين هاي
B،
مخصوصا ويتامين B12
كه در فرآورده هاي حيواني وجود دارند، غذاهايي كه حاوي مقدار زيادي آهن
هستند، مانند گوشت ها و جگر، مواد قندي، و شكلات، چربي حيواني،
مارگارين و ادويه جات زياد و غذاهاي سرخ شده در حرارت بالا هر يك
ميتوانند در بروز و مزمن شدن اين عارضه خسته كننده و مزاحم نقش داشته
باشند.
فشار عصبي و دلهره و نگراني و نخوابيدن مرتب و عدم فعاليت هاي بدني نيز
ميتوانند مزيد بر علت شوند و جوشها را كهنه نمايند. ديده ميشود كه دانش
آموزان و دانشجويان در موقع امتحانات به علت
Stress
بيشتر در معرض بروز و يا شدت اين عارضه قرار دارند.
دوري از تمام عوامل بروز و شدت جوش صورت و توجه به عوامل پيشگيري و
درمان اين عارضه، مخصوصا روشهاي زندگي و عادت غذايي و تميز نگهداشتن
پوست بدن، ميتوانند سلامتي پوست را تامين كنند. در موقع بروز جوش بايد
از مصرف صابونهاي عطري و يا كرمها و عطرهاي مختلف خودداري شود و به هيچ
عنوان نبايد دست به جوش ها زد و عوامل بروز عفونت را به ديگر نقاط پوست
بدن منتشر كرد. شستن پوست صورت كه داراي جوش هايي است با آب معمولي و
تميز نگهداشتن آن ميتواند كمك موثري در درمان و پيشگيري جوش صورت نموده
و از رشد ميكربهاي زيان بخش جلوگيري نمايد. با توجه به آنچه كه ذكر شد
در موارد پيشرفته عوارض پوستي حتما بايد به پزشك معالج مراجعه نمود تا
ناهنجاريهاي غيرقابل جبراني بروز نكند.
پند هفته
هويج، نه آب هويج
متاسفانه اكثر مردم مخصوصا مردم كشورهاي خاورميانه عقيده دارند كه آب
هويج داراي خواص بسياري است و به همين جهت در موقع بيماري آب هويج به
بيماران توصيه ميكنند و يا به طور كلي آب هويج مصرف كرده، باقيمانده
هويج را دور ميريزند، در حالي كه تقريبا تمام بتاكاروتن هويج در بافت
هاي آن وجود دارد نه در آب هويج. به عبارت ديگر، بهترين منبع
بتاكاروتن، نوع اوليه ويتامين
A
ــ كه در كبد طي مراحلي تبديل به ويتامين
A
ميشود ــ را دور ريخته، از آب هويج كه مقدار كمي بتاكاروتن است استفاده
ميكنيم. بتاكاروتن در حرارت بالا از بين نميرود در اين صورت ميشود هويج
پخته، و يا كيك هويج از بافتهاي باقيمانده از استخراج آب هويج را كه
حاوي مقدار زيادي بتاكاروتن است به همراه رژيم غذايي روزانه مصرف نمود
و از بهترين منبع بتاكاروتن استفاده كرد.
|
