استاد دانشگاه مونتريال ـ كارشناس سازمان بهداشت جهاني

E-Mail:EPIDEMIOSEARCH@yahoo.com

Web:ALLNATURALREMEDIES.NET

خواص كدوي بدنام شده به بي خاصيتي

كدوي تنبل و يا كدوي هالووين كه در دنيا، بويژه در آمريكاي شمالي سالي يك بار نظر مردم، كودكان و جوانان را به خود جلب مينمايد و زينت بخش دكور هالووين ميشود به غلط به بي خاصيتي معروف گرديده در حالي كه حاوي مقدار زيادي از مواد غذايي ضروري و حياتي است كه ميتوان به آساني به آن دست يافت و با قيمتي بسيار ناچيز آن را تهيه نمود.

كدو حاوي مقدار زيادي بتاكاروتن يا فرم اولين ويتامين A است كه در داخل بدن تبديل به ويتامين A ميگردد. اين ماده حياتي آنتي اكسيداني است كه سلولهاي بدن و DNA موجود در آن را در برابر مواد سرطانزا و بيماري زا حفظ ميكند. پژوهشهاي علمي زيادي در سراسر دنيا حاكي بر اين هستند كه اين آنتي اكسيدان ميتواند از بروز بسياري از بيماريهاي مزمن مانند سرطان، بيماريهاي قلبي و غيره جلوگيري كند و يا پيشرفت بيماري را كند نمايد.

يك فنجان كدوي پخته يا خام داراي 40 كالري، دو گرم پروتئين با كيفيت بالا، 12 گرم مواد قندي، سه گرم فيبر، 37 ميلي گرم كلسيم، 4/1 ميلي گرم آهن، 22 ميلي گرم منيزيم، 564 ميلي گرم پتاسيم (پتاسيم در كنترل و پايين آوردن فشار خون نقشي بسيار مهم دارد)، نيم ميلي گرم سلينيوم، آنتي اكسيدان ديگري كه در بهزيستي و سلامتي، نقشي انكارناپذير دارد، حدود 12 ميلي گرم ويتامين C ، 21 ميكروگرم فولات، 3 ميلي گرم ويتامين E و بالاتر از همه حدود 2650 واحد بين المللي ويتامين A است كه در كمتر غذاي گياهي ميتوان چنين مقداري را ملاحظه نمود. البته ليست تركيبات مهم غذايي كدو طولاني است و ما در اينجا فقط به چند نوع از آنها كه براي بدن ضروريست اشاره كرديم.

خواص تخم كدو

تخم كدو در اكثر نقاط دنيا، مخصوصا در كشورهاي خاورميانه به عنوان آجيل مصرف ميگردد‌ و متاسفانه به خاطر نگهداري و تغيير مزه آن را سرخ كرده و به آن نمك ميزنند كه به علت حرارت بالا در موقع بو دادن تخم كدو تغييراتي در تركيبات پروتئين و روغن موجود در آن به وجود ميآيد كه براي سلامتي مفيد نخواهد بود. در ضمن نمك موجود در آن ميتواند موجب افزايش فشار خون، مخصوصا در افرادي كه به اين عارضه دچار هستند شود.

تخم كدو هم مانند ديگر دانه هاي روغني حاوي مقدار زيادي ويتامين E است كه ويتاميني است آنتي اكسيدان و در ضمن باعث افزايش جذب سلينيوم موجود در مواد خوراكي مانند سبزيجات ميشود. در اين صورت اگر مقداري مغز تخم كدوي سرخ نشده را به سالاد سبزي اضافه كنيد موجب جذب بهتر و كامل تر سلينيوم موجود‌ در سبزي شده و ضمنا خواص خودش را هم حفظ ميكند. يك اونس تخم كدو يا حدود 150 عدد آن حاوي مواد غذاي زير است:

كالري 153

پروتئين 7 گرم

مواد قندي 5 گرم

چربي 13 گرم

فيبر 1 گرم

آهن 2/4 ميلي گرم و دهها ماده غذايي ديگر.

پژوهش هاي زيادي بر روي تخم كدو و رابطه آن با جلوگيري و درمان ورم پروستات كه در نهايت به سرطان پروستات منجر ميشود (در صورت درمان نشدن) به چاپ رسيده و نشانگر آن است كه تخم كدو بهترين ماده غذايي براي پيشگيري اين عارضه و بيماري است. مخصوصا اگر مردها در كنار مصرف تخم كدو مقدار لازم و كافي ليكوپن Lycopene كه در گوجه فرنگي پخته و محصولات آن وجود دارد مصرف كنند. در بعضي از كشورهاي دنيا پژوهشگران و پزشكان براي درمان ورم پروستات يا  BPH از روغن تخم كدو استفاده ميكنند كه نتايج چشمگيري دارد.

موضوع مهمتر اينكه تخم كدو حاوي مقدار قابل ملاحظه اي تريپتوفان (L-TRYPTOPHAN) است كه در درمان عارضه نگراني DEPRESSION  استفاده ميگردد.

چند پژوهش علمي هم ثابت نموده كه مصرف تخم كدو ميتواند از بروز سنگ كليه جلوگيري كند. افرادي كه آمادگي تشكيل سنگ كليه، آن هم نوع اگزالات كلسيم را دارند ميتوانند با خوردن روزي فقط 10ــ5 گرم تخم كدو از بروز سنگ مورد بحث در كليه ها جلوگيري نمايند.

خاصيت ضد انگلي تخم كدو

در طب سنتي ايران براي مبارزه با انگل هاي روده مانند‌ كرم كدو و آسكاريس و غيره مصرف تخم كدو به همراه روغن كرچك توصيه شده است و در حال حاضر هم در بسياري از نقاط دنيا براي مبارزه با انگل هاي روده از اين مواد غذايي استفاده ميشود. در كشور آلمان مرسوم است كه انگل روده را با خوردن حدود 400ــ200 گرم مغز تخم كدو (بسته به وزن و سن فرد) به همراه شير و عسل و پس از چند ساعت خوردن مقداري روغن كرچك ميتوان از بين برد.

با اين مقدمه ميتوان قبول كرد كه به كدو تنبل و كدوهاي هالووين تهمت ناجوري زده شده و اين مواد غذايي داراي خواص بي شماريست. پس در اين فصل مخصوص كدو در هر فرصتي از آن به صورت سوپ، كيك و غيره استفاده كنيد و تخم آن را آب پز نموده در فريزر نگهداري و به تدريج مصرف كنيد و از تمام خوبيهاي آن لذت ببريد. فراموش نكنيد كه در خوردن تخم كدو نبايد زياده روي نمود چون اولا چاق كننده است و ثانيا به خاطر خواص دارويي آن اگر بيش از اندازه خورده شود ممكن است ناهنجاريهايي را منجر شود.

آخرين مطالعات علمي درباره مصرف سبزي و ميوه و رابطه آن با سلامتي

1ــ بيماريهاي قلبي: پژوهش هاي علمي ثابت ميكند كه مصرف لازم و كافي سبزيها و ميوه جات (روزي 5 وعده) ميتواند امكان بروز بيماريهاي قلبي را تا حدود 40 درصد تخفيف دهد و پيشگيري نمايد. افرادي كه به بيماريهاي قلبي مانند بسته شدن عروق توسط كلسترول دچار هستند هم ميتوانند با خوردن سبزي و ميوه حركت بيماري را كند كرده و يا از پيشرفت آن جلوگيري كنند.

2ــ سرطان: به طور كلي 35 درصد سرطانها به علت بدي تغذيه بروز ميكنند. در اين ميان خوردن سبزيها و ميوه جات ميتواند تا 20 درصد از بروز اين بيماري جلوگيري كند. نقش سبزيها و ميوه جات در پيشگيري سرطانهاي معده، مري، روده بزرگ، لوزالمعده، و حتي سرطان ريه به وضوح ثابت شده است. افرادي كه به جاي سبزيها و ميوه جات از ويتامين ها و املاح مصنوعي استفاده ميكردند و انتظار داشتند كه در برابر بروز انواع سرطانها مقاوم باشند نه تنها چنين نتيجه اي نگرفتند بلكه شدت بروز اين بيماري در آنها بالاتر از آنهايي بود كه املاح ويتامين مصنوعي نميخوردند.

3ــ بيماري Diverticulosis روده بزرگ: رژيم غذايي حاوي فيبر و سلولز بهترين عامل پيشگيري و كنترل اين بيماري خسته كننده و مزاحم است. انواع سبزيها و اكثر ميوه جات حاوي مقدار زيادي فيبر و سلولز هستند.

4ــ سكته مغزي: مطالعات علمي متعددي نشان داده كه خوردن مرتب و كافي سبزي و ميوه ميتواند بروز سكته مغزي را تا 25 درصد تخفيف دهد. به عبارت ديگر افرادي كه در رژيم غذايي روزانه خود مقدار كافي سبزي و ميوه منظور ميكنند 25 درصد كمتر از افرادي كه چنين نميكنند به سكته مغزي دچار ميشوند.

5ــ فشار خون: روي هم رفته ثابت شده است كه خوردن مرتب سبزي و ميوه ميتواند در تنظيم فشار خون و پايين آوردن فشار خون بالا نقش مهمي داشته باشد.

6ــ جنين و نوزاد سالم: رژيم غذايي حاوي مقدار كافي از انواع سبزيها و ميوه جات در حين بارداري ميتواند سلامتي جنين و بهزيستي نوزاد را تضمين نمايد. سبزيهايي مانند براكلي، اسفناج و انواع حبوبات حاوي مقدار زيادي فولات هستند كه در تكامل اندامهاي جنين مخصوصا دستگاه مغز و اعصاب نقش حياتي بازي ميكند. مادراني كه در حين بارداري به اندازه كافي سبزي و ميوه نميخورند در نهايت نوزاداني كم وزن تر و گاهي ناقص به دنيا ميآورند. ميوه جات رنگي و مخصوصا هندوانه حاوي مقدار زيادي فولات است.

7ــ Cataracts يا آب مرورايد چشم: رژيم غذايي حاوي سبزي و ميوه از بروز آب مرواريد چشم پيشگيري ميكند و بروز آن را به تعويق مي اندازد. در يك مطالعه علمي، افرادي كه روزي حدود 11 بار يا وعده (Serving) سبزي و ميوه ميخورند 5 برابر كمتر از ديگران در معرض بروز آب مرواريد قرار داشتند. در سبزي و ميوه مقداري Zeaxanthin و Lutein كه از گروه آنتي اكسيدان كاروتونوئيد هستند وجود دارد كه از بروز آب مرواريد جلوگيري ميكنند.

8ــ بيماري قند يا ديابت: رژيم غذايي حاوي فيبر و سلولز در كنترل بيماري قند و پايين نگهداشتن قند خون نقشي ثابت شده دارد. به همين دليل افرادي كه در معرض بروز بيماري قند هستند و يا به آن دچار ميباشند بايد در رژيم غذايي روزانه خود مقدار لازم و كافي سبزي منظور نمايند تا فيبر و سلولز آن در تنظيم قند خون كمك نمايد.

9ــ چاقي: چاقي علل بروز مختلفي دارد كه يكي از آنها مصرف كالري زياد به همراه رژيم غذايي روزانه است. اصولا افراد چاق از خوردن سبزي و ميوه دوري ميكنند و به غذاهاي پرچرب و پروتئين حيواني علاقمندند. مطالعات علمي نشان ميدهند كه رژيم غذايي كه حاوي مقدار لازم و كافي سبزي و ميوه است سبب كم شدن وزن شده و يا از چاق شدن جلوگيري ميكند.

سبزيها و ميوه جات به علت داشتن مقدار زيادي املاح، ويتامين ها، فيبر و سلولز، آنتي اكسيدانها، فنول (Phenols) كاروتتوئيدها، و تركيبات سولفور مقام مخصوصي را در بين غذاها به خود اختصاص داده اند و سلامتي و بهزيستي را تضمين ميكنند. بررسيهاي علمي در يكصد سال گذشته بر روي سبزي و ميوه و رابطه آن با سلامتي همه و همه گوياي اين حقيقت هستند.