خسرو شميراني
shemiranie@yahoo.com
نمايندگان NGO
هاي كانادايي اظهار داشتند كه آنها هيچگونه اميدي به انجام
هيچگونه پيشرفتي در رابطه با پرونده زهرا كاظمي در ايران
ندارند و معتقدند كه اين پرونده تنها در مراجع جهاني قابل
پيگيري است
سه شنبه 19 اكتبر شيرين عبادي در جلسه اي با اعضا و نمايندگان
چندين NGO
كانادايي و ايراني ديدار و گفت و گو كرد.
در اين نشست كه به تلاش انجمن زنان ايراني مونتريال شكل گرفته
بود، از جمله سازمانهاي عفو بين الملل ــ كبك، مركز بين المللي
امور قضايي ــ كبك، انجمن دانشجويان خاورميانه و جنوب آسيا ــ
دانشگاه كبك، بنياد سيمون دوبوار و انجمن دفاع از حقوق بشر در
ايران ــ مونتريال شركت داشتند.
سازمان شبه دولتي
Right & Democracy
ميزباني اين گردهمايي را به عهده داشت.
جلسه مشترك
NGO
ها با برنده جايزه صلح نوبل ساعت 9 صبح با خوش آمدگويي معاون
مدير Right &
Democracy
آغاز شد. او سپس از رازميك پانسويان يكي از كارمندان
Right & Democracy
دعوت كرد تا درباره عملكرد اين سازمان در ارتباط با ايران
توضيحاتي ارائه دهد.
رازميك پانسويان در گزارش خود از جمله گفت:
متاسفم از اينكه لازم بود موردي همچون زهرا كاظمي اتفاق بيافتد
تا در اينجا به حساسيتها در ارتباط با ايران افزوده شود. در
اين رابطه روشن شد كه با وجود دسته بندي هاي درون حكومت ايران
چه مشكلاتي در مقابل حل مسئله حقوق بشر وجود دارد. آنها به
نظارت بر امور حقوق بشر در ايران تن نميدهند. در نتيجه سازمان
متبوع من نميتواند گزارشي در اين رابطه ارائه دهد، گرچه ما
واكنش هايي را سبب شده ايم. ما دهها مورد كار در ايران انجام
داده ايم كه به سه دسته تقسيم ميشوند: 1ــ در رابطه با بازداشت
افراد به دليل افكارشان و به طور خودسرانه. كه از جمله پرونده
هاي اكبر محمدي و امير عباس فخرآور را مورد توجه قرار داديم.
2ــ مسئله شكنجه. خيلي متاسف هستيم كه شاهد اين نوع عمل در
ايران هستيم. ما 50 مورد آزار زنان را بررسي كرديم كه به دليل
روزه خواري بازداشت شده بودند.
زهرا كاظمي نيز يكي از موارد شكنجه زنان بود.
3ــ اعدام. از جمله اعدام نوجوانان. در هفته پيش ما در كنگره
مخالفت با اعدام خاطرنشان كرديم كه ايران و آمريكا سرسخت ترين
كشورهاي موافق با اعدام هستند. در اين رابطه پرونده عاطفه رجبي
را خاطرنشان ميشوم كه به جرم "خدشه دار كردن عفت عمومي" دستگير
و اعدام شد، در حالي كه مشخص شده است او دچار اختلالات رواني
بوده است.
ما به اين نكته توجه داريم كه "شوراي نگهبان" مانع تغييرات
مثبت در ايران است؛ به عنوان نمونه دسامبر سال گذشته مجلس
لايحه ي ممنوعيت اعدام افراد زير 18 سال را تصويب كرد، اما
توسط شوراي نگهبان رد شد.
نمايندگان ايران سال گذشته در كنفرانس جهاني حقوق بشر با
برخورداري از حمايت سودان و مصر با كنوانسيون حقوق زنان مخالفت
كردند.
در مجموع لازم به تاكيد است كه ما به سازمانهاي مدافع حقوق
بشر در ايران اميدوار هستيم، از آن جمله ميتوانم از "كانون
وكلاي مدافع حقوق بشر" و "انجمن دفاع از زندانيان" نام ببرم.
پس از نماينده
Right & Democracy
خانم الهه شكرايي كه از سوي انجمن زنان ايراني مونتريال سخن
ميگفت، جايزه صلح نوبل شيرين عبادي را از آن جنبش زنان ايران
شمرد و به همين جهت همه زنان را در قبال آن مسئول دانست.
شيرين عبادي با ابراز خوشحالي از اينكه در ميان خانواده ي حقوق
بشري خود قرار دارد سخنان خود را درباره "زن و حقوق وي در
ايران" آغاز كرد.
او با اشاره به اينكه "كانون وكلاي مدافع حقوق بشر" همچون ساير
سازمانهاي حقوق بشري تحت فشار بوده و به عنوان مثال امروز پس
از گذشت 3 سال از اعلام موجوديت آن مجوز رسمي براي فعاليت كسب
نكرده است، گفت "طبيعتا سازمانهاي زنان نيز از وضع بهتري
برخوردار نيستند."
اين حقوقدان با توضيح اينكه ساختار قانونگذاري در ايران داراي
ايراد است مهمترين مشكلات اين ساختار را انتصابي بودن شوراي
نگهبان شمرد و گفت "دليل مخالفت مردم با اين شورا نيز همان
انتصابي بودن آن است."
شيرين عبادي در عين حال ايرادات اساسي را به ساختار كميسيون
حقوق بشر سازمان ملل وارد دانست. از جمله اين سئوال را مطرح
كرد كه چگونه كشوري همچون سودان ميتواند حق داشته باشد درباره
وضع حقوق بشر در ايران قضاوت كند، در حالي كه خود در پايين
ترين پله هاي حقوق بشر قرار دارد. او از سازمانهايي همچون عفو
بين الملل خواست تا از پيشنهاد او حمايت كرده و از سازمان ملل
بخواهند تا تنها كشورهايي بتوانند در كميسيون حقوق بشر عضو
باشند كه خود در پايين ترين پله هاي حقوق بشر قرار نداشته
باشند.
شيرين عبادي در بخش اصلي سخنان خود كه به زنان در ايران
ميپرداخت گفت: مردسالاري يك فرهنگ است و منظور از طرح آن
دشمني با مردان نيست، بلكه زنان نيز مورد نظر هستند.
او همچنين گفت: نكته اينجاست كه مردسالاري همچون هموفيلي است و
گرچه زنان به آن مبتلا نميشوند، اما ناقلان آن هستند و آن را
به پسران خود انتقال ميدهند.
او افزود: فراموش نكنيم كه هر مردي در دامن يك زن پرورش يافته
است.
پس از پايان سخنراني، خانم شيرين عبادي به چند سئوال فعالان
حقوق بشر كه با او گرد يك ميز نشسته بودند، پاسخ گفت. نماينده
انجمن دفاع از حقوق بشر در ايران ــ مونتريال پرسيد آيا بدون
تعيين پيش شرط هايي با جمهوري اسلامي گفت و گوهاي انتقادي
اروپا ثمربخش خواهد بود؟ به نظر وي اين پيش شرط ها بايد آزادي
تمام زندانيان سياسي و برچيدن دستگاههاي سركوب باشند.
شيرين عبادي در پاسخ گفت:
اكنون سه سال از آغاز مذاكرات اتحاديه اروپا با ايران ميگذرد.
هنگام آغاز هر دور از گفت وگوها، من درخواست كردم كه در آن
شركت داشته باشم. پس از اينكه من برنده جايزه صلح نوبل شدم،
اتحاديه اروپا نيز از درخواست من پشتيباني كرد، اما ايران حاضر
نشد هيچگاه مرا در سر ميز مذاكره ببيند، نه من و نه هيچ يك از
افراد مستقل اجازه شركت در گفت و گوها را نداشتيم.
براي اينكه ببينيم اين مذاكرات سودمند بوده يا خير بايد ببينيم
وضعيت حقوق بشر در سالهاي اخير تغيير مثبتي داشته يا نه. به
نظر من خير. وضعيت شاهد هيچ بهبودي نبوده است و حتي بدتر نيز
شده است. آخرين نمونه آن انتخابات مجلس هفتم بود. بنابر اين
مذاكرات نميتواند تا ابد ادامه داشته باشد. مذاكرات بايد مدت
دار و هدف مند باشد. اتحاديه اروپا و يا هر مقام ديگري كه با
ايران مذاكره ميكند بايد انجام مذاكره را به ارائه نشانه هايي
از حس نيت از سوي ايران موكول كند. دولت ايران در زمينه ي حقوق
بشر بايد حداقل هايي را رعايت كند. حداقل مطالبات مردم ايران
آزادي زندانيان سياسي و لغو اعدام افراد زير 18 سال است. پس از
سه سال هنگام آن است كه اين خواسته ها اجرا شود و سپس مذاكرات
ادامه يابد.
شيرين عبادي كه با درخواست پذيرش تقاضاي پناهندگي سه شهروند
فلسطيني از دولت كانادا سخنان خود را آغاز كرده بود، با پاسخ
به سئوالات مطرح شده به بحث خود پايان داد.
خانم الهه شكرايي با ارائه هديه اي به شيرين عبادي در حالي كه
هديه را بسيار با ارزش ميشمرد توضيح داد كه هديه (انجمن زنان)
به برنده جايزه صلح نوبل پيش نويس بيانيه جهاني "زنان براي
بشريت" است. اين پيش نويس توسط "مارش جهاني زنان" تهيه شده است
كه امسال در ماه دسامبر در مجمع عمومي جهاني سازمان هاي زنان
در روآندا به تصويب خواهد رسيد. خانم شكرايي گفت: هديه انجمن
زنان توسط يك زن "مايا" با دست بافته شده است.
پس از پايان اين برنامه شيرين عبادي در يك جلسه ي خصوصي با
نمايندگان برخي گروههاي حقوق بشري كه عملا ائتلاف پيگيري
پرونده زهرا كاظمي را تشكيل ميدهند به گفت و گو نشست و نظرات
خود و همچنين آخرين تحولات اين پرونده را بيان كرد.
در اين جلسه علاوه بر نماينده عفو بين الملل ــ كبك، كاترين
دومل مدير مركز بين المللي امور قضايي ــ كبك , حسين ماهوتيها
از انجمن دفاع از حقوق بشر در ايران ــ مونتريال و رازميك
پانسويان از
Right & Democracy
حضور داشتند. در اين نشست، نمايندگان
NGO
هاي كانادايي اظهار داشتند كه آنها هيچگونه اميدي به انجام
هيچگونه پيشرفتي در رابطه با پرونده زهرا كاظمي در ايران
ندارند و معتقدند كه اين پرونده تنها در مراجع جهاني قابل
پيگيري است.
شيرين عبادي با توضيح اين مطلب كه او به عنوان وكيل خانواده
تقاضاي بررسي مجدد نتيجه ي دادگاه قبلي را داده است و بايد
منتظر آن بماند، گفت، زماني كه تمام مسيرها در ايران پيموده
شوند و به نتيجه نرسند او به مراجع بين المللي مراجعه خواهد
كرد. عبادي در همين رابطه سه شنبه شب با استفان هاشمي فرزند
زهرا كاظمي ديدار و گفت و گو كرد.
در حاشيه
انجمن زنان مونتريال قبل از سفر خانم شيرين عبادي به كانادا با
كسب اطلاع از اين سفر تلاش كرد تا برنامه اي براي تجليل از اين
زن ايراني برنده جايزه صلح نوبل ترتيب دهد. انجمن زنان برنامه
هاي خود را بدون در نظر گرفتن دانشگاه مك گيل ميزبان اصلي خانم
عبادي ترتيب داده بود، اين نكته سبب شد كه مك گيل با انجام هر
گونه برنامه سخنراني شيرين عبادي براي عموم مخالفت كند و در
نتيجه انجمن زنان موفق به انجام تجليل عمومي موردنظر كه قرار
بود بسيار گسترده باشد، نشد. نشست 40 نفره ي روز سه شنبه كه به
صورت محدود و با تهيه ليست تمامي شركت كنندگان از قبل صورت
گرفت عملا جايگزين آن برنامه گسترده بود. انجمن زنان مراتب
اعتراض خود را به برخورد "مك گيل" در نامه اي كه در نشريه
"پيوند" مونتريال به چاپ رسيد، اظهار داشت.
